Instalacje elektryczne zewnętrzne


(linie kablowe nn SN 15kV, stacje transformatorowe, linie napowietrzne nn, SN)

 

Podstawowymi elementami linii kablowej są:

 

Kable, osprzęt i materiały pomocnicze stosowane do budowy linii kablowych, powinny odpowiadać wymaganiom Polskich Norm. W przypadku braku norm wymagania techniczne dotyczące kabli i osprzętu powinny być uzgodnione między producentem i odbiorcą.

 

W sieciach SN są stosowane:

  1. Kable trójfazowe w izolacji papierowo-olejowej, głównie typu HAKnFtA lub HAKnFty lub
  2. kable jednożyłowe w izolacji z tworzyw sztucznych (tzw. kable suche), np. z polwinitu o napięciu znamionowym do 10 kV lub z polietylenu sieciowanego o napięciu znamionowym > 10 kV. Powłoka kabli suchych może być wykonana z polwinitu lub z polietylenu, o czym informuje pierwsza litera oznaczenia X lub Y. Stosowane kable o napięciu znamionowym 8,7/15 i 12/20 kV mają następujące oznaczenia:

 

HAKFtA - kabel o polu promieniowym (H), z żyłami aluminiowymi (A), w powłoce ołowianej (bez oznaczenia literowego), opancerzony taśmą stalową (Ft), w osłonie ochronnej włóknistej (A).

HAKnFty - jak wyżej, lecz z syciwem nieściekającym i powłoką zewnętrzną polwinitową.

XHAKXS - kabel o polu promieniowym, z żyłą roboczą aluminiową, izolowany polietylenem sieciowanym (XS), powłoce z polietylenu termoplastycznego (X).

XUHAKXS - jak wyżej, lecz z uszczelnieniem przeciwwilgociowym wzdłużnym (pęczniejąca pod wpływem wody taśma lub proszek).

XRUHAKXS - jak wyżej, lecz poza uszczelnieniem wzdłużnym również uszczelnienie promieniowe taśmą.

W kablach 110 KV i SN izolowanych polietylenem stosuje się żyłę powrotną miedzianą, chroniącą kabel przed zniszczeniem przy zwarciach doziemnych. Przekrój żyły powrotnej wymiarowany jest na około 80% wytrzymałości zwarciowej żyły roboczej. W kablach o izolacji papierowo-olejowej funkcję te pełni powłoka ołowiana.

W liniach niskiego napięcia stosuje się najczęściej kable czterożyłowe aluminiowe typu YAKY, YAKXS, AKFtA, z izolacją i powłoką zewnętrzną z polwinitu lub polietylenu sieciowanego. Charakteryzują sie większą obciążalnością prądową w związku z wyższą dopuszczalną temperaturą pracy. W razie potrzeby, głównie dla uzyskania większej obciążalności prądowej, stosuje się również kable z żyłami miedzianymi.

 

Stacja transformatorowa

(stacja trafo, trafostacja) - to rodzaj stacji, gdzie następuje rozdzielanie energii elektrycznej przy różnych poziomach napięć, wyposażone w transformatory lub przekształtniki prądu przemiennego na stały i odwrotnie.

W skład stacji transformatorowych wchodzą:

 

Najczęściej spotykane stacje transformatorowe służą do transformacji średniego napięcia (np. 20 kV, 15 kV) na niskie (400 V), stąd oznaczenie SN/nn. Są one zazwyczaj budowane jako ostatni element na drodze dostaw energii elektrycznej z elektrowni do klienta.

Stacja transformatorowa zasilana może być z linii napowietrznej lub linii kablowej.

Stacje elektroenergetyczne nazywane są czasem stacjami transformatorowymi.

 

Elektroenergetyczna linia napowietrzna prądu przemiennego - jest urządzeniem napowietrznym prądu przemiennego, przeznaczonym do przesyłania energii elektrycznej; składającym się z przewodów, izolatorów, konstrukcji wsporczych, osprzętu i innych elementów wynikających ze sposobu pracy linii. Linie napowietrzne są budowane na wszystkie napięcia nominalne stosowane w polskich sieciach elektroenergetycznych, tj. od 0,4 kV do 400 kV.

Podstawowymi elementami linii napowietrznych są: